Smilet på L13

«Då køyrer me straks inn på Oslo Sentralstasjon.»

Den klingande Bø-dialekten til Sveinung Groven rungar behageleg ut gjennom høgttalaranlegget.

Idet toget frå Dal i Eidsvoll stoppar på den travle stasjonen i hovudstaden, er han raskt ute på perrongen for å sikre at passasjerane kjem seg trygt av og på. Like etter gjev han signal til lokføraren om at reisa på L13 kan fortsetje vidare mot Drammen.

Annonseringane på høgttalaranlegget er det nærmaste han kjem utdanninga si som radiojournalist. I tillegg hadde han fleire år bak seg i anleggsbransjen, før han for 15 år sidan valde jernbanen som arbeidsplass.

Det har han aldri angra på.

– Eg har funne hylla mi i livet, og ein jobb som passar meg perfekt, seier Sveinung.

Noko av det som fyller arbeidskvardagen med verdi, er dei mange menneskemøta. Dei gler han seg til kvar dag.

– Du møter folk i alle livsfasar, tilstandar og situasjonar. Det er noko av det som gjer jobben så fantastisk, fortel trebarnsfaren.

Toget sitt ansikt utetter

Det er på tide å kontrollere billettane.

– Hei, hei! Skal de på ferie? Vore ein tur på byen, ja? Det er jo ikkje å forakte! God tur vidare!

Smila og småpraten sit laust når Sveinung går mellom togseta. Han nikkar og smiler til passasjerane. Innimellom set han seg ned i augehøgde for å svare på spørsmål eller gje gode tips om Vy-appen.

– Vi er vertskapet for reisa og toget sitt ansikt utetter. Det er ei meiningsfylt oppgåve å skape god stemning og gjere togturen til ei hyggeleg oppleving.

Medan toget rullar gjennom landskapet, fortel han om erfaringane han har gjort seg. Ofte er det ikkje så mykje som skal til.

– På lokaltog har folk låge forventingar til reisa, bortsett frå å kome fram tidsnok. Berre at du seier hei, smiler og ser folk, gjer at kundane får ei lita plussoppleving. Det kjennest gjevande å finne dei små inngangane til dei ulike passasjerane. Det løftar dagen!

Dei siste ti åra har han gjeve opplæring til komande konduktørar. Då skildrar han ofte toget som ei scene.

– Passasjerane er publikummet ditt, og får med seg det du gjer og seier. Du treng ikkje å vere standup-komikar, men om du blir komfortabel med å vere på den scena, gjev det både deg og kundane glede.

Alle skal kjenne seg trygge på toget

Eit årvake konduktørblikk speidar gjennom vognene. Toalettet sjekkast, ein brusboks blir kasta. Sjølv om kundeservice er ein sentral del av jobben, er det ei anna oppgåve som er endå viktigare.

– Den viktigaste arbeidsoppgåva vår er å vere ansvarleg for tryggleiken og ta vare på passasjerane. Det skal opplevast trygt å ta tog, både for barn, vaksne og ungdomar. Då må vi vere tilgjengelege, sjekke alle vogner og følgje med på kva som skjer.

Dei hyggelege, minnerike hendingane er det absolutt flest av. Som store bursdagsgrupper som underheld heile vogna, eller barnehagegrupper på tur, som vil prøve lua eller halde flagget.

Heldigvis går det lang tid mellom dei dramatiske episodane.

– Du kan sjølvsagt ha uflaks, men du får ofte den kvardagen du skapar sjølv. Handterer du situasjonar med ein positiv grunntone, løyser det meste seg på ein smidig måte. Og dei aller fleste kundane er utruleg positive.

Ser kunden sin ståstad

Sjølv om dei fleste avgangane går som planlagd, er det dagar der turen ikkje går heilt på skjener.

– Det mest utfordrande er når det er signalfeil og infrastruktur som ikkje fungerer, og vi ikkje veit kva som skjer vidare. Med 300 menneske på toget, er det ikkje gjort i ei handvending å få dei over på bussar som tar 50 personar.

Då er det avgjerande å gje god informasjon – og setje seg inn i kunden sin ståstad.

– Du må tole å stå i det vanskelege saman med kundane, og ha ei grunnleggjande forståing for situasjonen deira. Alle er på toget av ein grunn som er viktig for dei, og dei fleste skal rekke noko.

Innimellom lar enkelte passasjerar frustrasjonen gå utover konduktøren. Også det toler Sveinung.

– Litt hardhuda må du vere, og det kan også hjelpe kunden å få ei lita utblåsing. Men det er heldigvis lite kjeft å få om vi er til stades og informerer godt. Og som oftast er vi jo i rute.